استفاده از ابزار نوین برای باز آفرینی آثار شمس و مولانا اهمیت دارد

تهران- ایرنا- نویسنده کتاب کودک و نوجوان با تاکید بر ضرورت بازآفرینی آثار کلاسیک مانند شمس و مولانا گفت: استفاده از ابزار نوین برای بازآفرینی آثار شمس و مولانا و دیگر شاعران از اهمیت بالایی برخوردار است. 

به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، گاهی کتاب‌هایی درباره بزرگان ادب ایران نوشته می‌شود و در بازار فروش خوبی دارند، البته این کتاب‌ها مانند آثار شاعران کلاسیک ایران ماندگار نیستند و برای مدتی اخبار را پُر می‌کنند و بعد فراموش می‌شوند. آثار بزرگان ادبی مانند شمس و مولانا است که کهنه نمی‌شود و همواره می‌توان به آنها مراجعه کرد.

با وجود اهمیت و ارزش اصل منابع ادبی، به‌روزرسانی متون و جذاب کردن آنها برای نسل جدید یکی از اقدامات ضروری و مهم است. درباره این موضوع گفت‌وگویی با احمد اکبرپور از نویسندگان و شاعران ایرانی انجام شد.

کتاب‌های اکبرپور تابه‌حال به زبان‌های مختلفی ترجمه شده‌ و تحسین متخصصان حوزه‌ ادبیات کودک را برانگیخته‌اند. «من نوکر بابا نیستم» و «شب به‌خیر فرمانده» از آثار برجسته‌ این نویسنده به شمار می‌آید.

شورای کتاب کودک، احمد اکبرپور را برای دومین بار در بخش نویسندگی به عنوان نامزدهای ایرانی جایزه‌ جهانی هانس کریستین اندرسن ۲۰۲۸ به دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان(IBBY) معرفی کرد.

کتاب‌های شناخته شده و رمان‌های متعددی درباره شمس و مولانا منتشر شده است، به نظر شما وجود چنین اثرهایی می‌تواند به شناخته شدن بزرگان ادبی مانند شمس و مولانا کمک کند یا ممکن است مخاطبان را از شناخت اصل منبع ادبی منحرف کند؟

تولید آثار مدرن در مورد مولانا، شمس، حافظ، سعدی و خیام از جمله تولید تئاتر، فیلم، موسیقی می‌تواند موجب شود تا نسل جدید با بزرگان ادب فارسی ارتباط برقرار کنند

تولید آثار مدرن در مورد مولانا، شمس، حافظ، سعدی و خیام از جمله تولید تئاتر، فیلم، موسیقی می‌تواند موجب شود تا نسل جدید با بزرگان ادب فارسی ارتباط برقرار کنند و بعد از آن متوجه شوند که منشا این مفاهیم از کجا است؛ به همین دلیل آثاری که پیرامون بزرگان ادب نوشته می‌شود همواره اهمیت دارد.

کتابی با عنوان «همایش پرندگان» بازنویسی و تصویرگری کتاب «منطق‌الطیر» توسط پیتر سیس است و زهره قایینی آن را به فارسی ترجمه و موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان منتشر کرده است.

تئاتر از این کتاب در بهترین سالن‌های پاریس به نمایش درآمده است. انسان‌های ادیب و با تجربه پشت این تئاتر و کتاب هستند و نتیجه اثری است که مورد توجه مخاطبان قرار گرفت.

آیا وجود کتاب‌هایی که درباره بزرگان نوشته می‌شود در صورتی ارزشمند است که مخاطب را به سمت آثار اصلی هدایت کند؟

باید متن نوشته شده در سال ۱۴۰۵ با متنی که در سال ۱۳۰۵ نوشته شده است، متفاوت باشد

ممکن است مخاطب بازبینی کتاب‌های کلاسیک در ایران در نهایت سراغ اصل کتاب هم نرود، اما همان کتاب بازنویسی شده مهم و اثری ارزشمند است که ریشه در ادبیات کلاسیک دارد حتی اگر عده‌ای را به سرمنشا هدایت کند و عده‌ای را نکند.

ریشه‌های این آثار آنقدر مهم است که به ریشه اصلی مانند مولانا، فردوسی و سعدی باز می‌گرداند.

خود بازنویسی هم ارزشمند است، همچنین بازآفرینی با زبان و دنیای امروز که بتواند با کودک امروز ارتباط برقرار کند و در آن از ابزار مدرن استفاده شده باشد، ارزشمند است؛ یعنی باید متن نوشته شده در سال ۱۴۰۵ با متنی که در سال ۱۳۰۵ نوشته شده است، متفاوت باشد، واژگان و ابزار متفاوتی باید در خلق اثر دخالت داشته باشد.

شما با ادیبان بین‌الملل در ارتباط هستید، آیا در شناسایی شاعران کلاسیک در ایران آنطور که باید از ابزار مدرن استفاده شده است؟

همه جا همه چیز هر ابزاری مانند فیلم، نمایش، کتاب و پادکست که با دنیای امروز ارتباط برقرار می‌کند، می‌تواند برای معرفی ادبیات کلاسیک به کودکان و نوجوانان استفاده شود.

حمید عبدالهیان در مجموعه پنج جلدی مشاهیر خندان به ابوعلی سینا، فارابی، رازی، ابوریحان بیرونی و فردوسی پرداخته است.

زیبایی این کار در این است که این پنج بزرگ را با زبان طنزآمیز معرفی کرده است و کودک وقتی کتاب را می‌خواند نگران حفظ کردن مفاهیم نیست، کودک می‌خندد و با ابوریحان، فارابی و دیگر دانشمندان و بزرگان ارتباط برقرار می‌کند.

من با هر شکلی که بتواند با نسل جدید ارتباط برقرار کند موافقم.

به یک نمونه اشاره کردید، اما آنطور که باید و شاید به شکل مدرن به بزرگان پرداخته شده است؟

می‌ترسیم در تولید محتوایی درباره شمس و مولانا از شوخی استفاده کنیم

نظرم محدود به ادبیات نیست، اگر به ادبیات کودک رولد دال توجه کنید، می‌بینید وقتی می‌خواهد افسانه‌ها را معرفی کند، این کار را با شوخی انجام می‌دهد.

او با سیندرلا و سفیدبرفی شوخی می‌کند و هر کسی بعد از خواندن کتاب‌های او می‌تواند به کتاب اصلی مراجعه کند.

این در حالی است که در ایران از شوخی کردن هم می‌ترسیم. هیچ وقت کسی نتوانسته مرز میان شوخی کردن و احترام را حفظ کند.

حتی می‌ترسیم در تولید محتوایی درباره شمس و مولانا از شوخی استفاده کنیم زیرا ممکن است فردی از این کار آزرده خاطر شود.